بهمنيار بن المرزبان

مقدمه 10

التحصيل

مىشود كه على الظاهر انشاء شخص خودش است . مثلا در منطق فصل مربوط به مواد قضايا كه تحت عنوان « في القضايا من جهة ما يصدق بها » ذكر شده است تمام مطالب عين عبارات إشارات است به استثناء پنج شش سطر در صفحه 97 و 98 كه از خود بهمنيار است . در فصل مربوط به « كيفية وقوع الشرفى القضاء الإلهي » ( صفحه 658 ) مطلبي دارد كه حكماى بعد از أو مانند مير داماد در ايقاظات وصدر المتألهين در أسفار جلد سوم از آن نقل ويا استفاده كرده‌اند . در صفحه 784 مطلبي درباره حس مشترك دارد وآن را با كلمه « وعندي » بيان مىكند . صدر المتألهين در جلد 4 أسفار چاپ قديم صفحه 51 آن را نقل وتأييد مىكند . أيضا صدر المتألهين در مباحث قوه وفعل برهاني بر امتناع وقوع حركت در مقولة « ان يفعل » و « ان ينفعل » مىآورد وبه آن اعتماد مىكند ودر شرح هداية مىگويد اين برهان را اولين بار بهمنيار اقامه كرده است . بهمنيار هر چند چون تحت الشعاع استادش بو على قرار گرفته است جلوه زيادى ندارد ، اما محققان اعتراف دارند كه وى در حكمت راسخ بوده است . كتاب التحصيل به عقيدة من براي تدريس فلسفه مشاء در ميان كتب موجود بهترين كتاب است . از شفا مختصرتر ، واز نجاة مفصلتر واز إشارات جامعتر است لهذا جاى اين كتاب خالى بود . نام پدر بهمنيار چنان كه خود در أول كتاب التحصيل يادآور شده ومىگويد : « قال بهمنيار بن المرزبان » مرزبان است . تذكره‌نويسان أو را أهل آذربايجان مىدانند . كتاب تحصيل را براي دائى خود أبو منصور بهرام بن خورشيد بن ايزديار نوشته است در أول كتاب مىگويد : اما بعد فانى محصل في هذه الرسالة للخال أبى منصور بهرام بن خورشيد بن ايزديار لباب الحكمة التي هذبها الشيخ الرئيس أبو على الحسين بن عبد الله بن سينا رحمه اللّه مقتديا في الترتيب بالحكمة العلائية وفي استيعاب المعاني بعامة تصنيفاته